Droom Maankwartier wordt werkelijkheid
Dinsdag 15 december presenteerde Michel Huisman zijn plannen voor het Maankwartier. Gemeente, NS Poort, Weller en Jongen popelen om aan de slag te gaan met de uitvoering. ‘Dit uitzonderlijk mooie plan kan niet alleen Heerlen maar heel Parkstad Limburg naar een hoger niveau tillen. Het geeft de stad schoonheid, intimiteit en oorspronkelijkheid. Een toekomst.’
Meteen al bij binnenkomst worden de bezoekers van de drukbezochte informatieavond in het Royal Theater verrast. Frans Bromet, bekend van zijn indringende interviewstijl op tv, staat met camera en microfoon in de aanslag om reacties en verwachtingen ten aanzien van het plan te peilen. De interviews worden live op het grote scherm in het theater uitgezonden. Het publiek reageert divers op de vraag ‘Wat brengt u hier?'. Heeft Huisman voor de bijstelling van zijn plannen veel water bij de wijn moeten doen? Wordt er in het totale plan voldoende rekening gehouden met de multifunctionaliteit van het stationsgebied? Is het Maankwartier nog wel realistisch in deze crisistijd? Men is benieuwd, sceptisch, kritisch, betrokken maar vooral toch ook erg nieuwsgierig: hoe ziet onze stad er straks uit?
Levenswerk
In juli 2003 presenteerde Michel Huisman zijn ambitieuze droom voor Heerlen. Het plan wordt wisselend ontvangen. De een roemt de durf en schoonheid ervan, de ander vraagt zich af of een kunstenaar wel thuishoort op de stoel van een architect of stedenbouwkundige. ‘Als ik zes jaar geleden had geweten wat er met het Maankwartier op mijn pad zou komen, weet ik niet of ik mij nog eens aan het project gewaagd zou hebben', zegt Huisman achteraf. In zes jaar tijd hebben ruim 200 mensen aan het Maankwartier gewerkt om Huisman's visie op het stationsgebied bij te stellen en uitvoerbaar te maken. In de tussentijd stapt ook Weller in het project, worden investeerders gezocht en er worden zelfs al enkele deelprojecten uitgevoerd: de Hoppenhof en het busstation zetten de toon. Deze helderwitte uitstraling moet het Maankwartier krijgen. De droom of beter gezegd, het levenswerk van een kunstenaar, uit liefde voor de stad Heerlen geboren, groeit zo uit tot zijn huidige status: een concreet bouwplan waar de uitvoerende partners NS Poort, Weller, gemeente Heerlen en Jongen het liefst morgen aan willen beginnen.
Allure
Tijdens de presentatie wandelt Huisman met een vingercamera door de maquette. Hij voert het publiek mee van noord naar zuid, over het spoor, via sfeervolle pleinen, smalle straten en een park, langs winkeltjes en statige herenhuizen. Aan de Spoorsingel in het noordelijk deel van het plangebied komen woningen, kantoren en winkels, waaronder een grote ondergrondse Jumbo-supermarkt en een parkeergarage voor ongeveer 1.200 auto's. Hart van dit deel van het Maankwartier is het Maanplein met een bijzondere Maantoren; een kunstwerk van Huisman. Een nieuw gebouw over het spoor zal voor de verbinding tussen noord en zuid in Heerlen gaan zorgen. In dit gebouw komen kleine winkels, kantoren en een nieuw statig stationsgebouw. Aan de zuidzijde van het spoor, in het verlengde van de Saroleastraat, bevinden zich aan de linkerzijde de poort naar het Maankwartier met daarin een restaurant, woningen, winkels en een viersterrenhotel met 90 tot 100 luxe hotelkamers. Aan de rechterzijde is in een gebouw van zeven woonlagen grootschalige detailhandel gepland met daarboven koop- en huurwoningen. Voor deze winkels en woningen ligt een stadspark. Aan de overzijde van dit park, op de locatie van het voormalige Hotel de la Station, ontwikkelt Weller daarnaast nog het project Lux Luna met negentien woningen, kleinschalige winkels en een Aldi-supermarkt.
In zijn totaliteit omvat de ontwikkeling van het Maankwartier 36.000 m2. Het is een groot kwartier dat in het plan van Huisman echter allesbehalve massaal of kolossaal oogt maar juist uitmunt in kleinschaligheid. Ondanks de omvang en multifunctionaliteit is het de kunstenaar gelukt om behalve eenheid, ook intimiteit en spanning in zijn ontwerp te brengen. ‘Heerlen was in zijn bloeiperiode aan het begin van de vorige eeuw een stad met kleine panden, winkels en sfeervolle straten. Een stad met allure. Deze ‘bronkwaliteit' wil ik terugbrengen in de stad.' De totale investering bedraagt zo'n 180 miljoen euro. Daarvan is 75 procent afgezekerd en dat biedt Weller die de projectontwikkeling op zich neemt voldoende zekerheid om in al in 2010 te beginnen. Acht jaar zal de bouw in beslag gaan nemen.
Reacties
Het publiek reageert positief op de presentatie, zelfs lyrisch maar ook kritisch. Is het Maankwartier wel realistisch voor een regio die krimpt in plaats van groeit, stelt een kritische toeschouwer uit de zaal. Waarom investeert Heerlen niet in de bestaande centra in plaats van in een nieuw stationsgebied. En: wie moeten allemaal in dat gebied gaan wonen, werken en winkelen. De plannen rekenen namelijk op ongeveer 40.000 bezoekers per dag. In hun reacties wijzen de partners achter het Maankwartier op de meerwaarde van het project. Het geeft de stad identiteit, een onderscheidend vermogen die een grote aantrekkingskracht zal hebben op bewoners en bezoekers. Ook omdat de winkels en kantoren in het Maankwartier voor een aanvulling op en versterking van het bestaande aanbod in het centrum zullen zorgen. Er komen vooral kleine winkels die ‘couleur locale' brengen in de stad en twee hele grote waaronder een supermarkt. ‘Juist in deze tijd van krimp is het van belang dat we kwaliteit en karakter toevoegen aan Heerlen als centrumstad', zegt wethouder Lex Smeets. ‘Als magneet voor de regio.' Of, om in de symboliek van het plan te blijven: het Maankwartier breng Heerlen weer terug op aarde. Trots, zichtbaar en sterker dan ooit.